eZine                                      Jaargang 1  nr. 3

 

 

 

 

Inhoud

voorwoord

Onderwijsnieuws

Column

ICT-schooltips

Uit het veld

 

 

 

Beste lezer,

 

In het vorige eZine schreef Sacha de Ruiter van Technika10 een prachtig artikel over 'meiden' en gamemaker.  Sacha en ik hebben vorig jaar bij Kennisnet onder andere samengewerkt inzake de vernieuwing van het Diploma Veilig Internet (www.iksurfveilig.nl) voor het primair onderwijs.

 

Wat een onaangename verrassing was het om deze week te lezen dat Technika10 na 23 jaar haar activiteiten noodgewongen moet staken. Jennie, Sacha en de anderen wens ik hierbij veel sterkte en ik hoop dat alle medewerkers hun plekje elders weer kunnen vinden.  Wilt u reageren of hen een hart onder de riem steken? Een reactie kunt u hier geven.

 

Met vriendelijke groet,

EDUMAAT

 

Richard de Jong

11 juni 2009

 

  Onderwijsnieuws

  Column Richard de Jong

 

Hulp bij aanvragen subsidies

De nieuwe website www.onderwijssubsidies.nl helpt scholen om onderwijssubsidies te vinden en erop in te schrijven. Alle relevante actuele onderwijssubsidies zijn snel en makkelijk vindbaar. De subsidies zijn gerubriceerd op doel, bedrag en leergebied. U kunt een persoonlijk zoekprofiel instellen en ontvangt dan bericht als er nieuwe relevante subsidies beschikbaar komen. Ook kan er per subsidie een attendering worden ingesteld wanneer de deadline voor indienen of opleveren verloopt.

(bron: www.vives.nl juni 2009)

 

 

Symposium Nieuw Leermiddelenbeleid

Hoe vertalen scholen wensen ten aanzien van leermateriaal in een plan van aanpak en een functioneel programma van eisen? Wat is de samenhang met ict-beleid en personeels-beleid? Wat zijn de dilemma’s en mogelijke oplossingen? En hoe pakken andere scholen dat aan? Voor antwoorden op deze en meer vragen houdt het Programma Leermiddelenbeleid (een project van de VO-raad) een Symposium Nieuw Leermiddelenbeleid.

(bron: ictnieuws.net)

 

 

Elektronisch dossier voor leerlingen

Er komt een elektronisch leerlingendossier om de vorderingen van scholieren bij te houden. Dat zeggen de PO-Raad, VO-Raad en het Cito. Ook komt er een proef waarin de Citotoets later wordt afgenomen. De maatregelen zijn bedoeld om de overgang van de basisschool naar de middelbare school te versoepelen.

(bron: onderwijsnieuwsdienst)

 Artikel weergeven...

 

 

Stelwerk: Software voor taalzwakke leerlingen

Stelwerk 3 is de opvolger van De Digitale Taalkist. Met deze speciale tekstverwerker voor kinderen kunnen taalzwakke kinderen van groep 3 t/m 8 toch met plezier schrijfopdrachten maken zoals opstellen, verslagen, een boekverslag etc.

Kinderen worden bij het schrijven ondersteund met spraak (ingebouwde nieuwe stem), een spellingschrift en de "nakijk-knop". Door de ondersteuning met het spellingschrift en de spellingscontrole krijgen de kinderen directe feedback over hun werk. Met taalkaarten krijgen de leerlingen uitgebreide hulp bij de opdrachten.

(bron: ictinschool.nl)

Artikel weergeven

 

 

SLIM.NLSlim.nl, de aanbieder van legale software en hardware voor studenten en medewerkers uit Voortgezet onderwijs en MBO/ROC, biedt nu alle reguliere Microsoft desktop-producten aan als download. Ze is hiermee wereldwijd de eerste partij die van Microsoft een licentie krijgt om naast software op DVD ook downloads aan te bieden.

Zie het persbericht. (bron: ictnieuws.net)

 

 

Hasta la vista, ..... boeken

Geen schoolboeken meer maar flexboeken. Oftewel online lesmethodes, dat bepleitte gouverneur Arnold Schwarzenegger onlangs op een middelbare school in zijn staat Californië. Lees meer...

(bron: trouw)

 

 

Google square introduceert zoeken in meerdere bronnen

Er worden momenteel een aantal nieuwe zoekmachines op internet uitgebracht. De laatste tot nu toe is Google Square. Maar we zetten er voor u nog een aantal op een rijtje. Bij Google Square is het de bedoeling dat u een hoofdwoord of categorie kiest waarna u aangeeft op welke specifieke onderdelen van die hoofdcategorie Google vervolgens moet gaan zoeken.

Op youtube kunt u een introductiefilmpje van Google square bekijken.

Artikel weergeven...

(bron: ictinschool.nl)

 

Miljoenen voor terugdringen lerarentekort (foto: speld.nl)

 

(Novum) - Minister van Onderwijs Ronald Plasterk (PvdA) trekt twintig miljoen euro uit voor 'vernieuwende experimenten' om het lerarentekort terug te dringen.

Dat maakt de bewindsman donderdag bekend op de conferentie Innovatiekracht Onderwijs in Amsterdam. Scholen in het basis- en voortgezet onderwijs kunnen met het geld experimenten beginnen om de kwaliteit van het onderwijs te handhaven 'in een tijd van lerarentekorten', licht het ministerie toe. Het gaat bijvoorbeeld om assistenten die een deel van het nakijkwerk van docenten overnemen en het gebruik van 'serious gaming' in de les, waarbij leerlingen computerspellen gebruiken om kennis en vaardigheden op te doen. Het gebruik van ICT, meer flexibiliteit in de organisatie en een andere verdeling van het werk zouden moeten zorgen voor een meer effectieve inzet van leraren, zonder dat de kwaliteit van de lessen of het werkplezier van docenten daaronder lijdt. De experimenten kunnen met het geld in het schooljaar 2010/2011 van start gaan. Door de vergrijzing blijft de vraag naar leraren de komende jaren toenemen.

(bron: Kennisnet)

 

Mijn column verscheen eergisteren in vakblad Vives

 

Digitaal leermateriaal en auteursrecht.

Als school wilt u graag het door u gemaakte digitale leermateriaal met anderen delen. Niet alleen uw binnen uw eigen school maar met alle scholen in Nederland. Maar wanneer u voor dit leermateriaal teksten of beeldmateriaal gebruikt dat bijvoorbeeld van Google is gehaald, hoe zit het dan met de auteursrechten? En waar kunt u rechtenvrij materiaal vandaan halen?

 

Tot nog maar zo’n 15 jaar geleden maakten docenten hun eigen leermateriaal alleen met behulp van een schaar en lijm. Knippen en plakken hadden toen een andere betekenis dan nu. Docenten schreven zelf stukken tekst, maar waar het handig uitkwam kopieerde men teksten en plaatjes uit leermethodes of andere boeken. Daar rustte wel auteursrecht op, maar het leermateriaal verliet zelden of nooit de vier muren van het lokaal waarin het gebruikt werd. Niets aan de hand dus. Er kraaide dus verder geen haan naar en het kopieerwerk diende uiteindelijk toch een goed doel?

 

Hoe anders is het tegenwoordig. Met de komst van het internet is er veel veranderd, ook op het gebied van onderwijs. Digitaal leermateriaal wordt steeds vaker buiten de muren van het lokaal gedeeld met collega’s binnen en buiten de school. Via de mail maar ook door het materiaal op platforms op het web te delen.

Op dat moment is dus het materiaal toegankelijk voor de gehele wereld en wordt het letten op auteursrechten opeens belangrijk. Immers, de rechthebbende kan middels een eenvoudige zoekopdracht kijken of zijn materiaal zonder zijn toestemming elders gebruikt wordt. Voor u het weet heeft u een formele waarschuwing of zelfs een boete te pakken.

 

De Digitale School

De leermiddelendatabase van de communities van de digischool is een voorbeeld van zo’n platform waar zowel voor VO als PO veel digitaal leermateriaal wordt gedeeld. Erik Verhulp van de digischool:

"Elke community heeft een communitymanager die al het materiaal dat wordt ingebracht eerst scant op een aantal zaken, waaronder eventuele schending van auteursrechten. Pas na goedkeuring van de manager wordt het materiaal geplaatst. In de nieuwsbrieven van de communities wordt regelmatig op een of andere wijze aandacht besteed aan het auteursrecht. Dat alles zorgt ervoor dat er de laatste jaren geen problemen met auteursrechten zijn geweest."

 

Om te voorkomen dat u  problemen krijgt met auteursrecht, kunt u 3 dingen doen:

 

  1. U maakt zelf uw teksten en afbeeldingen (vooral dat laatste kan tijdrovend zijn).

  2. U vraagt vooraf toestemming aan de rechthebbende om zijn werk te mogen gebruiken.

  3. U maakt gebruik van teksten en afbeeldingen die rechtenvrij zijn.

 

In het eerste geval krijgt u automatisch auteursrecht over uw eigen werk. U hoeft dat verder niet vast te leggen, hoewel daartoe wel mogelijkheden zijn.

Zie www.auteursrecht.nl

 

In het tweede geval moet u achterhalen wie de rechthebbende is. Dat kan bijvoorbeeld een educatieve uitgeverij zijn uit wiens boek u een passage of een plaatje wilt gebruiken voor een eigen stukje leermateriaal. Vervolgens neemt u contact op met die rechthebbende om toestemming te vragen. Een individuele auteur zal, indien hij toestemming geeft, van u verlangen dat u zijn naam in uw werk noteert (bronvermelding). Een uitgeverij zal wat strenger zijn in de beoordeling en de eventuele toestemming.

Paul Gillijns van Malmberg:

"Leermiddelen die educatieve uitgeverijen op de markt brengen zijn geschreven door externe auteurs. Uitgeverijen sluiten met hen een auteursovereenkomst. Daarin staat dat de auteur tijdelijk zijn auteursrecht overdraagt aan de uitgeverij en de uitgeverij het (unieke) recht geeft om zijn werk te exploiteren. Zodra de uitgeverij een titel uit de handel neemt, wordt het auteursrecht weer teruggegeven aan de auteur en is hij weer rechthebbende van de content."

 

Robert Peek van Bekadidakt:

"Wij hanteren in dit soort gevallen de WEU-regeling van het Nederlands UitgeversVerbond (NUV). Deze regeling geldt voor educatieve en wetenschappelijk uitgeverijen onderling, maar wij hanteren de WEU ook richting scholen. De WEU zegt dat scholen vooraf toestemming moeten vragen voor overname van teksten van meer dan 2500 woorden uit één en dezelfde uitgave. Voor tekstgedeelten tot 2500 woorden is geen toestemming vereist maar er wordt wel een vergoeding gevraagd, waarvan de hoogte afhangt van het aantal woorden. Voor citaten van minder dan een halve pagina is er geen vergoedingsplicht. In alle bovengenoemde gevallen is er echter wel een meldingsplicht en mag het citaat alleen worden gebruikt als aan een aantal voorwaarden is voldaan, zoals het vermelden van de bron. Voor foto’s geldt dat er apart toestemming gevraagd moet worden aan de fotograaf."

 

Fiona Vening van de Groep Educatieve Uitgeverijen (GEU): "De GEU wil docenten die zelf digitaal lesmateriaal samenstellen graag goede voorlichting geven over wat wel en wat niet is toegestaan. Daarom is dit jaar de vernieuwde website www.auteursrechtenonderwijs.nl  gelanceerd. Docenten die iets willen kopiëren of scannen kunnen op deze site kijken of er een regeling of wettelijke uitzondering van toepassing is.

Aan de hand van FAQs wordt op een heldere manier uitgelegd met welke auteursrechtelijke aspecten een docent rekening moet houden. Bezoekers kunnen een vraag via de website stellen als zij geen antwoord hebben kunnen vinden, of als het hen nog steeds niet duidelijk genoeg is."

 

In het derde geval is het handig om te letten op de zogenaamde Creative Commons (CC) licentie. Auteurs van creatieve werken (wetenschappers, onderwijzers, kunstenaars) vinden het vaak geen probleem dat hun auteursrecht wordt geschonden. Ze willen hun werk best beschikbaar stellen aan anderen, maar vaak wel onder bepaalde voorwaarden. Door aan hun werk een Creative Commons licentie te hangen, behouden ze hun rechten, maar geven ze aan anderen toestemming om hun werk te verspreiden, te delen of aan te passen.

Bekijk, voordat u op zoek gaat naar rechtenvrij materiaal, eerst eens goed de informatie op de site http://creativecommons.nl/ 

Onder het tabblad ‘meer weten’ staat op de pagina ‘kies je eigen regels’ meer informatie over de verschillende licenties die auteurs kunnen afgeven. Elke licentie heeft een eigen icoontje en combinaties van licenties zijn mogelijk. Er zijn vele bronnen op het internet te vinden waar u rechtenvrij materiaal kunt vinden.

 

We kijken nu alleen naar de afbeeldingensite www.Flickr.com , waar al meer dan 100 miljoen(!) foto’s met CC-licentie te vinden zijn.

 

Stel, u zoekt een plaatje van de Eiffeltoren en u geeft een zoekopdracht op Flickr. Er worden meer dan 1500 plaatjes gevonden, maar zijn ze rechtenvrij?  Uitgangspunt bij al uw zoekwerk moet zijn: als er niets bij staat, is het werk NIET rechtenvrij.  U wilt echter alleen rechtenvrije plaatjes zien. Dat kan bij ‘advanced search’ waar u onderaan een vinkje zet bij: ‘only search within Creative Commons-licensed content ‘. Als u na de zoekopdracht op een gevonden plaatje klikt, komt rechts onder ‘additional information’ middels een aantal icoontjes te staan welke CC-rechten er op dat plaatje van toepassing zijn.

Mijn advies aan u is om altijd vooraf toestemming te vragen aan de rechthebbenden als u auteursrechtelijk beschermd materiaal wilt gaan gebruiken. Kijk goed rond naar het copyright teken of teksten als ‘all rights reserved’.  En komt u een Creative Commonse license tegen, kijk dan even wat voor soort licentie het is en welke vrijheden die licentie u geeft. Bent u zelf auteur? U helpt uw collega’s in het veld door uw werk te voorzien van een CC-licentie, zodat zij met uw materiaal aan de slag kunnen of het verder kunnen arrangeren.

Als laatste. Zowel in de CAO-VO (artikel 12.5) als de CAO-VO (artikel 11.4) staat dat als u in opdracht van uw werkgever (leer)materiaal maakt dat valt onder het auteursrecht, het auteursrecht in principe bij de werkgever berust, tenzij u en uw werkgever anders zijn overeengekomen.

 

Links:

www.auteursrecht.nl

www.auteursrechtenonderwijs.nl

www.creativecommons.nl; http://creativecommons.nl/meer-weten/informatie-voor-docenten-en-wetenschappers/

http://wikikids.wiki.kennisnet.nl/Auteursrecht

http://wetten.overheid.nl/BWBR0001886

http://www.flickr.com/creativecommons/

http://digitaalleermateriaal.kennisnet.nl/

www.nuv.nl

 

 

Richard de Jong

 

ICT-schooltips

Uit het veld

 

 

 

 

10 tips veilig internetten voor kinderen

Handig! Op de site van De Kinderconsument kunt u een A4tje downloaden (pdf) en daarna uitprinten met 10 slimme tips over veilig internetten, zodat u leerlingen zelf leren zo veilig mogelijk met internet om te gaan. Print uit, neem de tips met uw leerlingen door en hang het papier naast de computer(s). 

(bron: Andre Manssen, computers in de klas.nl)

 

 

Lespakket 'leren omgaan met geld'

Gratis digitaal lespakket voor groep 3 t/m 8. Dit pakket is te vinden op Klassetv.nl. 'Leren omgaan met geld' is een complete doorgaande leerlijn voor alle groepen. Het lespakket gaat met name in...

Artikel weergeven...

 

 

EuroCreator is een educatief alternatief voor youtube.  EuroCreator is een veilige, gemodereerde omgeving waar leraren en leerlingen mediacreaties kunnen bekijken en met elkaar kunnen delen. (bron: blog John van Dongen)

 

Weet wat je ziet. Wordt mediawijzer.

 

Op de website van klasse TV   vindt u een lesvideo met bijbehorende lesopdrachten, ontwikkeld voor groep 7 en 8. Het materiaal is geschikt voor ruim een uur mediales.

(bron: POLS Nieuwsbrief)

 

Op www.canrinus.nl vindt u leermateriaal op het gebied van rekenen voor groep 3. Veel materiaal is geschikt voor het digibord. (bron: onderwijsnieuwsdienst)

 


Deze keer een stukje van Andre Manssen. Andre is sinds 1969 fulltime werkzaam als leerkracht inMijn naam is André Manssen... het basisonderwijs, waarvan 20 jaar als directeur. In die periode is hij  ook intensief bezig geweest met de invoering van ICT.  Met name het gebruik en de toepassing van de computers, internet en het digitale schoolbord in zijn klas hebben zijn speciale aandacht en interesse. Hierover en over andere zaken schrijft hij op zijn weblog op computersindeklas.nl , dat sinds vorige week al meer dan 1000 abonnees heeft.

 

In dit artikel praat hij over Yurls. Met YURLS - een gratis dienst - verzamelt u 'online' favoriete websites, online video's en nieuwsfeeds die u kunt ordenen op een eigen 'online' startpagina. Via YURLS kunt u al uw favorieten delen met anderen. YURLS zijn ook handig icm een digibord!

 

We laten Andre aan het woord:

 

"Afgelopen donderdagmiddag heb ik na school een Workshop YURLS voor mijn collega's verzorgd. De 'benodigdheden' voor zo'n workshop staan overigens allemaal online. Ik heb hier een speciale Yurls voor aangemaakt: Workshop.yurls.net . Voel je overigens vrij om deze Yurls te gebruiken voor je eigen school. Daarnaast kun je ook allerlei tips en handleidingen vinden op Over.yurls.net .Workshop

Mijn collega's zaten met gezichten variërend van 'leuk, interessant' tot 'wat moet ik hiermee?'... De workshop was overigens voor geïnteresseerden, dus iedereen was duidelijk gemotiveerd om iets over Yurls te horen.

Nadat ik ze had uitgelegd wat ze met een Yurlspagina allemaal kunnen doen en e.e.a. had laten zien m.b.v. mijn eigen digibordpagina , begon men écht enthousiast te worden.

 

(plaatje: Jack Nowee)

 

De collega's die aanwezig waren, hebben namelijk allemaal een digibord in de klas of krijgen er één in de komende weken.

Er volgde eerst nog even een korte gedachtenwisseling over de naam van de pagina's. Welke naam kun je je pagina het beste geven? Gekozen werd voor de eigen voornaam plus de schoolnaam. Oké... Daarna een korte uitleg over de aanmelding en registratieprocedure. En toen aan de slag! De registratie bleek nogal wat tijd in beslag te nemen. Sommige collega's gebruikten hun e-mailadres van school, anderen hun eigen privé e-mailadres, hetgeen betekende dat ze weer moesten inloggen op de webmail van hun provider of hun Hotmail/Gmail. Maar algauw had iedereen zijn eigen Yurls-account en begon men zijn pagina 'op te zetten'.

Grappig was, dat iedereen de 'truc' vrij snel door had. Al rondlopend moest ik hier en daar een aantal vragen beantwoorden en onduidelijkheden helder maken, maar verder verliep het zonder echte problemen. Het ging allemaal prima! De collega's zijn nu in staat boxen aan te maken en hierin 'links' te plaatsen. Tijd om nog andere mogelijkheden van Yurls te vertellen had ik eigenlijk niet. Er werd gevraagd om een vervolg, want men wilde ook graag plaatjes en filmpjes plaatsen en de Yurls-pagina voorzien van teksten.

 

Toen ik na afloop langs het directiekantoor liep, zat onze directeur nog ingespannen naar zijn beeldscherm en toetsenbord te staren en 'klopte' allerlei 'links' in. Ook voor directies is Yurls erg handig!

 

Leuk, als je mensen ergens enthousiast voor kunt krijgen!"

---

 

NB: Andre geeft geen yurls-workshops aan scholen. Dit artikel staat ook op zijn blog.

 

 

 

 

(c) Edumaat, 2009

Afmelden voor dit eZine kan door op het aanmeldformulier uw gegevens in te vullen en bij het onderwerp 'afmelden eZine' in te vullen.